ÍSLE3NN05 - Sagnir fyrr og nú: Goðafræði og þjóðsögur

Lýsing

Í þessum áfanga verður fjallað um sagnaarf Íslendinga í formi goð- og þjóðsagna. Textar af ýmsum gerðum lesnir, greindir og tengdir við það umhverfi sem þeir spretta úr og áhrif þeirra á aðra texta rædd. Jafnframt verða skoðuð ýmis nútímaverk sem sækja efnivið sinn í eða spretta úr þessum sagnaarfi. Kenningar um munnlega hefð kynntar. Nemendur verða þjálfaðir í notkun bókmenntahugtaka og heimildavinnu, auk þess sem þeir kynna sér fræðilegar greinar sem tengjast efninu. Áhersla lögð á fjölbreytt og skapandi verkefni sem reyna á frumkvæði, sjálfstæð vinnubrögð og mismunandi hæfni nemenda, auka víðsýni og gagnrýna hugsun. Nemendur vinna ýmist hver fyrir sig eða með öðrum.

Einingar 5

Þekkingarviðmið

• upphafi íslenskrar ritmenningar
• munnlegri geymd
• mismunandi tegundum texta og ólíkri miðlun þeirra, áhrifum og túlkun
• íslenskri menningu, úr hverju hún sprettur og tengslum hennar við útlönd
• þjóðsagnafræðum
• áhrifum menningararfsins á nútímaverk
• tengslum norrænnar goðafræði við evrópskar goðsögur
• algengustu stílbrögðum sem einkenna goðsögur og þjóðsögur
• uppbyggingu goðsagna og þjóðsagna
• samfélagi, hugmyndafræði og viðhorfum miðaldamanna til heiðins átrúnaðar
• heimildanotkun í tengslum við verkefnavinnu og gildi mismunandi heimilda
• orðaforða sem þarf til að lesa í ólíkar heimildir

Leikniviðmið

• lesa ýmsa bókmenntatexta frá ólíkum tímum sér til gagns og gamans og geta fjallað um inntak þeirra
• greina áhrif menningararfsins á nútímaverk
• beita algengum stílbrögðum í tal- og ritmáli
• skilja lykilhugtök og mismunandi sjónarhorn í bókmenntum
• draga saman og nýta á viðurkenndan og gagnrýninn hátt upplýsingar úr hvers kyns heimildum og meta áreiðanleika þeirra
• ganga frá heimildaverkefnum og nýta sér uppbyggilega gagnrýni annarra til betrumbóta
• flytja af öryggi lýsingar og kynningar á verkefnum sínum, hver fyrir sig og með öðrum

Hæfniviðmið

• skilja, greina og tengja saman bókmenntatexta frá ólíkum tímum
• skrifa skýran, vel uppbyggðan og grípandi texta
• taka þátt í málefnalegum umræðum, tjá afstöðu sína og efasemdir um efnið og komast að rökstuddri niðurstöðu
• draga saman aðalatriði, beita gagnrýninni hugsun við lestur, túlkun og úrvinnslu krefjandi texta
• átta sig á samfélagslegum og bókmenntasögulegum skírskotunum, duldum boðskap og hugmyndum
• beita skýru, vönduðu og blæbrigðaríku máli í ræðu og riti
• velja ritstíl eftir aðstæðum og viðtakendum
• vinna skapandi verkefni í tengslum við námsefnið
• nýta sér heimildir af ýmsum toga í tengslum við námsefni og verkefnavinnu