EFNA3OH05 - Ólífræn efnafræði

Lýsing

Ólífræn efnafræði með áherslu á magnbundna reikninga og orkubreytingar í efnahvörfum. Hugtökin fríorkubreyting, óreiða og sjálfgengi skoðuð. Hvarfhraði efnahvarfa og áhrifaþættir hvarfhraða skoðaðir. Hraðajafnan notuð til útreikninga á hraðfasta, einnig er árekstrarkenningin og jafna Arrheniusar notuð til að reikna virkjunarorku. Farið í efnajafnvægi, jafnvægisefnahvörf, jafnvægisfasta og jafnvægislíkinguna. Sýrur og basar, bæði rammar og daufar sem og útreikningar á pH með hjálp klofningsfasta framkvæmdir. Oxunar- og afoxunarhvörf, spennuröð og oxunartölur notaðar til að ákvarða oxara og afoxara í efnahvörfum. Talsverð áhersla á útreikninga, gagnrýna hugsun og sjálfstæð vinnubrögð.

Einingar 5

Þekkingarviðmið

• orku í efnahvörfum, sjálfgengni og fríorkubreytingu
• hraðafræði efnahvarfa og hvarfhraða.
• jafnvægi í efnahvörfum
• efnafræði sýra og basa og jafnvægi hjá daufum sýrum og bösum
• oxun og afoxun, oxunartölum og spennuröð málma.

Leikniviðmið

• beita orkuhugtökum og reikna út orkubreytingar í tengslum við efnahvörf
• reikna meðalhraða og upphafshraða efnahvarfa
• nota jöfnu Arrheniusar til að bera saman hraða efnahvarfa við mismunandi hitastig
• nota jöfnu Arrheniusar til að reikna virkjunarorku (Ea)
• nota jafnvægisfasta og styrk efna til að reikna stöðu jafnvægis
• beita útreikningum er tengjast sýrum og bösum til að finna styrk, jafnvægispunkt og pH
• nota reglur um oxunartölur til að finna oxara og afoxara
• nota afoxunarspennutöflur til að finna út hvort líklegt sé að efnahvarf verði

Hæfniviðmið

• tengja saman efnafræði og aðrar náttúrufræðigreinar
• sýna sjálfstæði í vinnubrögðum
• leggja rökstutt mat á áreiðanleika niðurstaðna
• taka þátt í rökræðum er lúta að málefnum sem tengjast efnafræði
• tengja efnafræði við daglegt líf og umhverfi
• útskýra útreikninga og leysa flóknari verkefni